Begrafnisse is groot besigheid in Suid-Afrika, met ‘n geskatte R10 miljard per jaar wat aan begrafnisse en verwante dienste spandeer word.
Versekeringsmaatskappye het ‘n winsgewende produk gevind wat begrafnispolisse aanbied, met ongeveer 15 miljoen sulke polisse wat tans in Suid-Afrika bestaan. In ‘n opname is bevind dat 5,5 miljoen mense twee of meer begrafnisdekkingprodukte het en dat slegs 6,6 miljoen mense ander versekering as begrafnisdekking het.
Suid-Afrika het aansienlik meer begrafnisversekering per kapitaal as enige ander ontwikkelde of ontwikkelende ekonomie. Die bedrag wat aan begrafnisse bestee word, is baie groter as ons internasionale eweknieë.
Die belangrikste punt is dat mense versekering aangaan met die verwagting dat dit kontant vir ‘n begrafnis sal bied.
Gebrek aan noodfondse
Suid-Afrikaners het feitlik geen geld opsygesit vir noodgevalle of onvoorsiene voorvalle nie. Dit is bevind dat 73% van huishoudings minder as R6 000 per maand verdien en byna die helfte van huishoudings met ‘n middel-inkomste (R14 000 tot R20 000) nie in staat sal wees om ‘n onvoorsiene uitgawe van R10 000 te dek nie. Hulle kon nie spaargeld gebruik of selfs lenings aangaan om aan hierdie verpligting te voldoen nie.
So, as ‘n familielid sterf, veral in die middel van die maand wanneer daar geen salaris oor is nie, het min huishoudings geld om die begrafnisuitgawes te dek. Hulle kan nie eers ‘n korttermynlening uitneem om dit te dek terwyl hulle wag vir die versekering om uit te betaal nie. Daarom is die maksimum omkeertyd van 48 uur vir die betaling van ‘n eis van kardinale belang. As die huishoudelike finansies sterker was, sou mense nie so desperaat geword het as om ‘n lyk buite die tak van ‘n lewensversekeraar te stort toe die uitbetaling met ‘n paar dae vertraag is nie.
Desperate tye
Die woede teenoor hierdie lewensversekeraar is ‘n aanduiding van ‘n desperate gemeenskap, wat kwaad en moedeloos voel. Dit voel soms asof die kanse teen ons gestapel is. As verbruikers van finansiële dienste kry ons min ruimte as ons premies laat is – ons moet gereeld betaal, of ons verloor ons dekking. Maar as die administrasie van ‘n versekeraar ‘n betaling vertraag, is daar selde enige nagevolg vir die maatskappy. In teenstelling is die nagevolg van die laat betaling vir die huishouding aansienlik, so die woede is verstaanbaar.
Ons moet egter ook na die feite binne konteks kyk. In die meeste gevalle vaar gevestigde versekeraars goed in terme van hul eise. ‘n Bekende bank het ‘n persverklaring uitgereik dat hulle die afgelope jaar R50 miljoen se onopgeëiste lewensvoordele uitbetaal het. Deur middel van ‘n vennootskap met die Departement van Binnelandse Sake, kyk die bank gereeld via die Nasionale Bevolkingsregister of enige van sy polishouers oorlede is.
As daar gevind word dat ‘n polishouer oorlede is, verwerk die lewensversekeraar pro-aktief ‘n uitbetaling aan begunstigdes, van wie baie geen idee gehad het dat die polisse bestaan nie. Meeste versekeraars betaal 99% van sy geldige begrafnis-eise binne 48 uur uit. Die familie van Stanger het in die 1% geval. Hulle het hul eis op Maandag 11 November ingedien en die begrafnis-eis is op Vrydag 15 November betaal. Die versekeraar beweer dat die afhandeling en betaling van die eis reeds aan die gang was en nie bespoedig is deur die betreurenswaardige gebeurtenis wat by die tak plaasgevind het nie. Dit sal nie moeilik wees vir die reguleerders om die eis te verifieer nie, en daarom kan ons aanvaar dat daar waarheid in die stelling is.
Die impak van bedrog
Bedrog speel ongelukkig ‘n groot rol in die vertraging van betalings, nie omdat die oorledene of hul familie bedrieglik opgetree het nie, maar omdat misdaadsindikate maniere gevind het om versekeraars te bedrieg, veral as dit by begrafnisdekking kom.
Daar was gevalle waar sindikate begrafnisdekking op ‘n reeds oorlede individu uitgeneem het en saam met die lykshuis gewerk het om die lyk op ys te hou totdat die wagperiode verby is. Daar is selfs gevalle waar dwelmhandelaars begrafnisdekking op hul verslaafde kliënte uitneem en voldoende dwelms aan hulle voorsien om ‘n tydige dood te verseker. Die saak se forensiese ondersoekproses sal die meeste van ons skok. In hierdie geval is die eis verder ondersoek omdat die polis minder as ‘n jaar oud was.
Die uiterste reaksie van die familie is moontlik weens swak kommunikasie deur die versekeraar of uit wantroue in die finansiële sektor, maar finansiële desperaatheid was ongetwyfeld die oorsaak.
